สำหรับอาการคัดจมูก เมื่อการรักษาด้วยยา (เช่น ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ ยาพ่นลดบวม หรือยาแก้แพ้) ไม่สามารถเอาชนะอาการคัดจมูกเรื้อรังได้ คนไข้บางท่านก็อาจจะได้รับคำแนะนำเกี่ยวกับการผ่าตัดแก้ไขการคัดจมูก ซึ่งหลายคนตกใจเพราะไม่เคยได้ยินมาก่อน และรู้สึกกลัว เลยอยากเขียนบทความนี้เพื่อบอกเล่าให้ฟังถึงวิธีการนี้อย่างละเอียด

1. ทำความรู้จักกับ "การผ่าตัดผ่านกล้อง"

การผ่าตัดแก้คัดจมูก ปัจจุบันจะเป็นการใช้เครื่องมือผ่าตัดผ่านกล้องแบบเดียวกับการผ่าตัดไซนัส โดยไม่มีแผลด้านนอก ในอดีตการผ่าตัดไซนัสหรือโพรงจมูกถือเป็นเรื่องใหญ่ แต่ในปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีการผ่าตัดจมูกผ่านกล้อง ซึ่งมีจุดเด่นดังนี้:

• High-Definition Visualization: กล้องเอ็นโดสโคปในปัจจุบันมีความละเอียดระดับ 4K พร้อมกำลังขยายสูง ทำให้แพทย์เห็นเนื้อเยื่อ หรือเส้นเลือดและเส้นประสาทขนาดเล็กได้อย่างชัดเจน ลดความเสี่ยงในการบาดเจ็บ

• Micro-debrider & Coblation: มีการใช้เครื่องมือตัดหมุนขนาดเล็ก (Micro-debrider) ที่สามารถตัดตกแต่งเนื้อเยื่อที่บวมได้อย่างแม่นยำ หรือใช้เทคโนโลยีคลื่นวิทยุความถี่สูง (Coblation) เพื่อสลายเนื้อเยื่อเยื่อบุจมูกที่โตให้หดเล็กลงโดยไม่เกิดความร้อนสะสมสูงเกินไป

2. สาเหตุหลักที่แก้ไขได้ด้วยการผ่าตัด

อาการคัดจมูกที่ "กินยาไม่หาย" มักเกิดจาก 3 ปัจจัยหลักที่การผ่าตัดช่วยได้ตรงจุด:

1. ผนังกั้นช่องจมูกคด (Deviated Nasal Septum): ผนังตรงกลางจมูกที่เบี้ยวไปด้านใดด้านหนึ่ง ทำให้รูจมูกข้างนั้นแคบลง การผ่าตัดจะไปปรับแต่งกระดูกอ่อนและกระดูกแข็งให้กลับมาตรงได้

2. เยื่อบุไส้กรองจมูกส่วนล่างบวมโต (Inferior Turbinate Hypertrophy): เนื้อเยื่อด้านข้างรูจมูกที่คนไข้เห็นเป็นก้อนใหญ่ๆ กลมๆ ที่ทำหน้าที่กรองและให้ความชุ่มชื้นกับอากาศที่ผ่านเข้าจมูก หากว่าเนื้อตรงนี้บวมเรื้อรังจากภูมิแพ้หรือมลภาวะก็จะโตจนขวางทางลม การผ่าตัดจะทำให้เนื้อส่วนนี้เล็กลงอย่างถาวรได้

3. ริดสีดวงจมูกและไซนัส (Polyps & Sinusitis): หากมีเนื้องอกนิ่มๆ (ริดสีดวง) หรือมีการอุดตันของรูเปิดไซนัส การผ่าตัดจะเอาริดสีดวงออกทั้งหมด จากนั้นจะช่วยให้การล้างทำความสะอาดจมูกทำได้ง่ายขึ้นและเปิดทางระบายของไซนัสให้กลับมาเป็นปกติ และสุดท้ายคือเป็นการเปิดทางให้การล้างจมูกผสมยามีประสิทธิภาพมากขึ้น

3. ประสบการณ์ในวันผ่าตัด: สิ่งที่คนไข้ต้องเจอ

• การดมยาสลบ: วิสัญญีแพทย์จะวางยาสลบให้หลับ คนไข้จะไม่รู้สึกเจ็บ และไม่รับรู้ขณะผ่าตัด

• ระยะเวลา: โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 2 ชั่วโมง

• การใส่ "วัสดุห้ามเลือด" (Nasal Packing): สมัยก่อนหลังผ่าตัดต้องยัดผ้าก๊อซยาวๆ ไว้ในจมูกซึ่งทรมานตอนดึงออก แต่ปัจจุบันนิยมใช้ "วัสดุเจลละลายเอง" (Absorbable Packing) ซึ่งจะค่อยๆ ละลายไปกับการล้างน้ำเกลือ หรือวัสดุฟองน้ำนุ่มๆ ที่มีผิวเรียบลื่นทำให้เจ็บน้อยลงมากเวลาเอาออก

4. การฟื้นตัวและผลลัพธ์ที่คาดหวัง

สัปดาห์ที่ 1: ช่วงพักฟื้น

• คุณอาจรู้สึกคัดจมูกเหมือนเป็นหวัดหนักๆ ในช่วง 3-5 วันแรกเนื่องจากอาการบวมหลังผ่าตัด

• จะมีน้ำเหลืองปนเลือดซึมออกมาบ้าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติ

สัปดาห์ที่ 2-4: ช่วงเห็นผล

• เมื่ออาการบวมลดลง และล้างจมูกเอาสะเก็ดแผลออกหมด คุณจะเริ่มรู้สึกถึง "ลมหายใจที่เปลี่ยนไป" ลมจะเข้าได้ลึกและสะดวกขึ้น

• อาการนอนกรน (ที่เกิดจากจมูกตัน) มักจะดีขึ้น คุณภาพการนอนจะสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด

5. ข้อดีในระยะยาว

• ลดการใช้ยา: หลายคนสามารถหยุดยาพ่นหรือยากินแก้คัดจมูกได้เลย 

• ลดโอกาสไซนัสอักเสบ: เมื่อทางระบายอากาศดีขึ้น โอกาสที่เชื้อโรคจะสะสมจนเป็นหนองก็น้อยลง

• ออกกำลังกายได้ดีขึ้น: การได้รับออกซิเจนที่เพียงพอทำให้เหนื่อยช้าลง

ผศ.นพ.วิรัช จิตสุทธิภากร
แพทย์โรคจมูก

กลับหน้ารวมบทความ

คลิก หากสนใจสามารถดูวิดิโอการผ่าตัดได้ที่นี่