เมื่อการรักษาด้วยยา (เช่น ยาพ่นจมูกสเตียรอยด์ หรือยาแก้แพ้) ไม่สามารถเอาชนะอาการคัดจมูกที่เรื้อรังได้ การทำความเข้าใจ "โครงสร้าง" ภายในจมูกจึงเป็นเรื่องสำคัญ เพราะบ่อยครั้งปัญหาไม่ได้เกิดจากภูมิแพ้เพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากโครงสร้างที่ผิดปกติครับ
ในอดีต การผ่าตัดไซนัสหรือโพรงจมูกถือเป็นเรื่องใหญ่ แต่ปัจจุบันเรามีเทคโนโลยีที่เรียกว่า Functional Endoscopic Sinus Surgery (FESS) และการผ่าตัดผนังกั้นจมูกผ่านกล้อง ซึ่งมีจุดเด่นดังนี้:
High-Definition Visualization: กล้องเอ็นโดสโคปในปัจจุบันมีความละเอียดระดับ 4K พร้อมกำลังขยายสูง ทำให้แพทย์เห็นเส้นเลือดและเส้นประสาทขนาดเล็กได้อย่างชัดเจน ลดความเสี่ยงในการบาดเจ็บ
Micro-debrider & Coblation: มีการใช้เครื่องมือตัดหมุนขนาดเล็ก (Micro-debrider) ที่สามารถตัดตกแต่งเนื้อเยื่อที่บวมได้อย่างแม่นยำ หรือใช้เทคโนโลยีคลื่นวิทยุความถี่สูง (Coblation) เพื่อสลายเนื้อเยื่อเยื่อบุจมูกที่โตให้หดเล็กลงโดยไม่เกิดความร้อนสะสมสูงเกินไป
อาการคัดจมูกที่ "กินยาไม่หาย" มักเกิดจาก 3 ปัจจัยหลักที่การผ่าตัดช่วยได้ตรงจุด:
ผนังกั้นช่องจมูกคด (Deviated Nasal Septum): ผนังตรงกลางจมูกที่เบี้ยวไปด้านใดด้านหนึ่ง ทำให้รูจมูกข้างนั้นแคบลง การผ่าตัดจะไปปรับแต่งกระดูกอ่อนและกระดูกแข็งให้กลับมาตรง
เยื่อบุจมูกส่วนล่างบวมโต (Inferior Turbinate Hypertrophy): คือเนื้อเยื่อด้านข้างรูจมูกที่ทำหน้าที่กรองอากาศ หากบวมเรื้อรังจากภูมิแพ้หรือมลภาวะจะขวางทางลม การผ่าตัดจะทำให้เนื้อส่วนนี้เล็กลงอย่างถาวรมากขึ้น
ริดสีดวงจมูกและไซนัส (Polyps & Sinusitis): หากมีเนื้องอกนิ่มๆ (ริดสีดวง) หรือมีการอุดตันของรูเปิดไซนัส การผ่าตัดจะช่วยล้างทำความสะอาดและเปิดทางระบายอากาศให้กลับมาเป็นปกติ และเพื่อเปิดทางให้การล้างจมูกผสมยามีประสิทธิภาพมากขึ้น
การดมยาสลบ: วิสัญญีแพทย์จะดูแลให้คุณหลับลึก ไม่รู้สึกเจ็บ และไม่รับรู้ขณะผ่าตัด
ระยะเวลา: โดยทั่วไปใช้เวลาประมาณ 1-2 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของปัญหา
การใส่ "วัสดุห้ามเลือด" (Nasal Packing): สมัยก่อนหลังผ่าตัดต้องยัดผ้าก๊อซยาวๆ ไว้ในจมูกซึ่งทรมานตอนดึงออก แต่ปัจจุบันนิยมใช้ "วัสดุเจลละลายเอง" (Absorbable Packing) ซึ่งจะค่อยๆ ละลายไปกับการล้างน้ำเกลือ หรือวัสดุฟองน้ำนุ่มๆ ที่มีผิวเรียบลื่นทำให้เจ็บน้อยลงมากเวลาเอาออก
สัปดาห์ที่ 1: ช่วงพักฟื้น
คุณอาจรู้สึกคัดจมูกเหมือนเป็นหวัดหนักๆ ในช่วง 3-5 วันแรกเนื่องจากอาการบวมหลังผ่าตัด
จะมีน้ำเหลืองปนเลือดซึมออกมาบ้าง ซึ่งเป็นเรื่องปกติ
สัปดาห์ที่ 2-4: ช่วงเห็นผล
เมื่ออาการบวมลดลง และล้างจมูกเอาสะเก็ดแผลออกหมด คุณจะเริ่มรู้สึกถึง "ลมหายใจที่เปลี่ยนไป" ลมจะเข้าได้ลึกและสะดวกขึ้น
อาการนอนกรน (ที่เกิดจากจมูกตัน) มักจะดีขึ้น คุณภาพการนอนจะสูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด
ลดการใช้ยา: หลายคนสามารถหยุดยาพ่นหรือยากินได้เลย หรือใช้น้อยลงมาก
ลดโอกาสไซนัสอักเสบ: เมื่อทางระบายอากาศดีขึ้น โอกาสที่เชื้อโรคจะสะสมจนเป็นหนองก็น้อยลง
ออกกำลังกายได้ดีขึ้น: การได้รับออกซิเจนที่เพียงพอทำให้เหนื่อยช้าลง